Linkovi

Mnogi "Trampovi kandidati" nisu izabrani


Bivši predsjednik Donald Tramp u izbornoj noći 8. novembra 2022.

Prema evidenciji AP-a, bivši predsjednik Donald Trump podržao je više od 300 republikanskih kandidata u različitim izbornim trkama širom zemlje, u nadi da će velika pobjeda republikanaca pomoći njegovoj potencijalnoj kandidaturi na predsjedničkim izborima 2024. godine.

Među njima su, navodi AP, najmanje tri osobe koje su bile u Vašingtonu 6. januara 2021. godine, na dan kada su Trampovi simpatizeri pokušali spriječiti proglašenje pobjede Džoa Bajdena. Takođe, mnogi kandidati republikanaca negiraju rezultate tih predsjedničkih izbora.

Iako je tokom izborne noći u svojoj rezidenciji Mar-a-Lago na Floridi okupio najlojalnije simpatizere i novinare, Tramp nije održao govor. Na društvenim mrežama je naveo da je imao „sjajno veče“.

Prema do sada poznatim rezultatima, kandidati koje je Tramp podržao, koji imaju ekstremnije političke poglede ili negiraju integritet izbora, ostvarili su djelimičan uspjeh. Mnogi od njih poraženi su u nekim od važnih izbornih trka za Senat ili za guvernerske pozicije, dok su nešto bolji rezultat postigli za Predstavnički dom Kongresa.

Prema evidenciji Vašington posta, ukupno 291 kandidat Republikanske stranke negirao je ili dovodio u pitanje ishod predsjedničkih izbora 2020. godine – i bili su zastupljeni u svim dijelovima zemlje. U trenutku pisanja ovog teksta, Post navodi da je više od pola tih kandidata – 168 - dobilo povjerenje građana, dok je ih je 89 poraženo. U ostalim trkama brojanje glasova je u toku.

Uspješna strategija Demokrata

Izgleda da se isplatila strategija demokrata u kojoj su potrošili milione dolara na podršku nekim od desničarskih republikanskih kandidata, izvještava Rojters.

Demokrate su kroz kampanje na republikanskim stranačkim izborima promovisali ekstremnije kandidate, kako bi oni pobijedili umjerenije republikance. Ideja je bila da će predstavnici Demokratske stranke 8. novembra imati veće šanse protiv desno orijentisanih kandidata, koji promovišu neosnovane Trampove tvrdnje o pokradenim predsjedničkim izborima. Plan se uklapao u jednu od vodećih poruka demokrata – da upravo takve osobe predstavljaju prijetnju američkoj demokratiji.

U trenutku pisanja ovog teksta, Rojters navodi da je osam demokratskih kandidata koji su imali korist od ovakve strategije projektovano kao izborni pobjednici, što bi moglo imati veliki uticaj na političku scenu pred predsjedničke izbore 2024. godine.

Na primjer, u četiri izborne trke za guvernere - Pensilvanija, Mičigen, Merilend i Ilinois – republikanski kandidati su poraženi nakon što su demokrate učestvovale u kampanjama tokom republikanskih stranačkih izbora.

Prema pisanju Rojtersa, Demokratski kongresni odbor za kampanju (DCCC) uložio je najmanje 51,5 miliona dolara tokom republikanskih primarnih izbora, pri čemu nominaciju nisu uvijek dobijali željeni kandidati. Većina novca je potrošena u državi Ilinois, gdje su guverner Džej Bi Pricker i Asocijacija demokratskih guvernera (DGA) izdvojili 34,5 miliona dolara kako bi put do učešća na izborima otežali umjerenijem republikancu. Pricker je u utorak lako reizabran na guvernersku poziciju.

Iz DCCC-a nisu odgovorili na Rojtersov upit, a portparol DGA, Dejvid Tarner je rekao:

Rano definisanje republikanaca i to što im kasnije nismo dozvoljavali da izađu iz ekstremističke kutije bilo je ključno u pobjedi nad negatorima izbora širom zemlje“.

Kritičari ovakve strategije, kao što je bivši demokratski kongresmen Tim Remer, kažu da je ona ipak bila destruktivna, jer je žrtvovala moralnu poziciju stranke, te je pomogla da Trampove tvrdnje o upitnom integritetu izbora dobiju na pažnji.

Senat

Jedna od najneizvjesnijih trka za Senat vođena je u Pensilvaniji, gdje je demokrata Džon Feterman bio bolji od republikanca Memeta Oza. Oz je imao podršku Trampa, a Feterman predsjednika Bajdena i bivšeg predsjednika Baraka Obame.

Džon Feterman (levo) i Mehmet Oz (desno).
Džon Feterman (levo) i Mehmet Oz (desno).

S obzirom da je senatorsko mjesto iz Pensilvanije ranije pripadalo republikancima, ovaj rezultat se smatra velikim uspjehom za Demokratsku stranku, posebno imajući u vidu da je u prethodnom mandatu odnos snaga u Senatu bio 50-50.

U izbornoj trci za senatorsko mjesto iz Ohaja, Tramp je podržao pisca i investitora Džej Di Vensa, koji je dobio više glasova od demokratskog kandidata Tima Rajana. To je bilo jedno od mjesta u Senatu za koje su demokrate najavljivali potencijalno iznenađenje, ali do toga nije došlo.

Trampovu podršku imao je i republikanski kongresmen Ted Bad, novi senator iz Sjeverne Karoline, koji je dobio više glasova od Čeri Bizli, bivše predjsedavajuće Vrhovnog suda te države.

Demokratska senatorka Megi Hasan reizabrana je u državi Nju Hempšir, jer je uspjela da pobjedi izazivača Dona Bolduka. Prema navodima Rojtersa, fond demokratske grupe iz Senata je tokom republikanskih preliminarnih izbora uložio čak 3,1 miliona dolara u kampanju Bolduka, za kojeg su čak i neke stranačke kolege navodile da je previše ekstreman. On je brzo priznao poraz u izbornoj noći.

Bila mi je čast što sam imao priliku da predstavljam Republikansku stranku u trci za Senat iz Nju Hempšira“, rekao je Bolduk.

U Arizoni, pobjednik trke za Senat još nije proglašen, ali demokrata Mark Keli, koji već drži tu poziciju, u ovom trenutku ima prednost u odnosu na republikanca Blejka Mastersa.

Kandidati Rafael Vornok (levo) i Heršel Volker (desno) ponovo će u kampanju, pred ponovljene izbore za senatora iz Džorždije, koji će biti održani 6. decembra 2022.
Kandidati Rafael Vornok (levo) i Heršel Volker (desno) ponovo će u kampanju, pred ponovljene izbore za senatora iz Džorždije, koji će biti održani 6. decembra 2022.

Još nije poznato ko će imati većinu u Senatu, jer se glasovi u Nevadi broje, dok će u Džordžiji doći do drugog kruga izbora, jer nijedan od kandidata nema više od 50 odsto glasova. Senatorsku poziciju brani Rafael Vornok, protiv bivše zvijezde američkog fudbala Heršela Volkera, kojeg je podržao Tramp.

Predstavnički dom

Zahvaljujući strategiji podrške ekstremnim kandidatima i negatorima izbora tokom republikanskih predizbora, Demorate su uspjele da preuzmu jedno mjesto u Predstavničkom domu iz države Mičigen, i odbranitei dva mjesta iz Nju Hempšira, za koja su republikanci imali očekivanja da ih mogu preuzeti.

U Mičigenu, predstavnica demokrata Hilari Šolten dobila je znatno više glasova od Džona Gibsa, te preuzela mjesto koje su ranije držali republikanci. Tu državu do sada je u Kongresu predstavljao Piter Majer, kao jedan od tek 10 republikanaca koji su glasali za opoziv Trampa nakon 6. januara 2021. Demokrate su stoga na republikanskim primarnim izborima potrošile 2,4 miliona dolara kako bi uspješno podržale Gibsa, a potom ga porazile na izborima 8. novembra.

U Nju Hempširu, kandidatkinja je bila 25-ogodišnja Kerolin Livit, službenica Bijele kuće iz Trampovog mandata, koja bi da je izabrana postala najmlađa predstavnica, ali je izgubila.

Još jedan republikanski kandidat koji je bio u Kapitolu 6. januara 2021, Džej Ar Majevski poražen je u borbi za Predstavnički dom iz Ohaja.

Ipak, prema trenutnom stanju, republikanci imaju veće šanse da preuzmu kontrolu nad tim domom Kongresa, iako ne onoliko ubjedljivo kako su najavljivali. Analitičari su još prije izbora govorili da će njihova većina, ukoliko je ostvare, biti neprovjerena i potencijalno neposlušna, te da nije jasno kako će funkcinisati.

U Viskonsinu, mjesto koje su dugo držale Demokrate preuzeo je Derik Van Orden, koji je putovao u Vašington 6. januara prošle godine – iako insistira da se nije pridružio napadu na Kapitol.

Reizabrana je i Merdžori Tejlor Grin, koja sa mnogim drugim kandidatima republikanaca dijeli Trampovo odbacivanje establišmenta, te transformiše Republikansku stranku. Poznata po zapaljivoj retorici i širenju teorija zavjere, nakon ubjedljive pobjede, ponovo će u Kongresu predstavljati Džordžiju.

Među kandidatima koji i dalje imaju šansu da osvoje mandate u Predstavničkom domu su Sendi Smit iz Sjeverne Karoline, koja je 6. januara tvitovala „U DC-u u borbi za Trampa! Upravo marširala od Monjumenta do Kapitola!“, te Loren Bobert iz Kolorada, koja je je tokom proteklog mandata bila jedna od najvatrenijih Trampovih pristalica.

Guverneri

Iako pažnju javnosti uglavnom imaju izbori za Senat i Predstavnički dom, veliku važnost imaju pozicije guvernera, koji mogu da utiču na politike o abortusu, oružju, ali i na izbore, uključujući i proglašenje izbornih rezultata.

U Pensilvaniji, guverner je postao demokrata i dosadašnji državni tužilac Džoš Šapiro, nakon što je na biračkim mjestima postigao veći uspjeh od republikanca Daga Mastrijana, koji je imao Trampovu podršku. Demokrate su tokom republikanskih predizbora pomagali u isticanju njegovih stajališta.

Mastrijano je bio jedan od kontroverznijih kandidata, negirajući rezultate prošlh predsjedničkih izbora, te je, prema pisanju Rojtersa, bio u Vašingtonu 6. januara 2020, na dan kada su Trampovi simpatizeri upali u Kapitol. Demokrate su se plašile bi će, ukoliko postane guverner, odbiti da sertifikuje rezultat narednih predsjedničkih izbora u slučaju pobjede demokrata.

Još jedna država koja se smatra ključnom za pobjedu na izborima je Arizona, u kojoj se glasovi još broje. Tijesnu bitku za guvernersku poziciju vode republikanka i negatorica izbora Keri Lejk, te Kejti Hobs, kandidatkinja demokrata. Hobs je kao državna sekretarka Arizone branila rezultate iz te države nakon Bajdenove pobjede, dok je Lejk tvrdila suprotno, te obećavala da će, ukoliko pobijedi, zabraniti glasanje putem pošte. Demokrate su sklonije da glasaju poštom nego republikanci.

Neka biračka mjesta u Arizoni imala su probleme na dan izbora. Predsjednik Borda supervizora okruga Marikopa Bil Gejts rekao je da se problem odnose na oko 20 odsto birališta u tom okrugu, ali da će svi glasovi biti prebrojani. Ipak, tvrdnje o manipulacijama su brzo proširene, a Keri Lejk je izjavila da joj je sumnjivo to što će se dio glasova brojati ručno.

Dvoje Republikanaca koji nisu imali dobre odnose sa Trampom ponovo su osvojili guvernerske pozicije: Kris Sununu u državi Nju Hempšir i Brajan Kemp u Džordžiji. Tramp je podržao Kempovog protivkandidata na republikanskim stranačkim izborima, pošto Kemp nije slijedio njegove tvrdnje o ukradenim predsjedničkim izborima, ali taj pokušaj nije uspio.

U nekoliko ključnih država za pobjedu na predsjedničkim izborima, demokrate su tijesno pobijedile izazivače republikance, koje je podržao Tramp.

Guvernerka Kanzasa je ostala Lora Keli, za koju se smatralo da je bila ranjiva protiv Dereka Šmita, kao jedina predstavnica demokrata na toj poziciji u državi u kojoj je Tramp pobijedio na predsjedničkim izborima. Guvernerka Mičigena Grečen Vitmer dobila je drugi mandat na toj poziciji, pobijedivši Tudor Dikson.

U Njujorku, Keti Hočul ostaće guvernerka nakon što je osvojila više glasova od republikanca Lija Zeldina, koji je glasao protiv potvrde predsjedničih izbora 2020. Reizabrani protiv kandidata koje je podržao Tramp su i Toni Evers u Viskonsinu, Lujan Grišam u Novom Meksiku, te Dženet Mils u Mejnu.

Kada je riječ o kandidatima koji jesu pobijedili uz Trampovu podršku, u Teksasu je Greg Abot bio bolji od demokrate Beta O’Rurka i osvojio treći guvernerski mandat. Na Floridi, Ron Desantis je takođe ostvario ubjedljiv rezultat, a na izborni dan Tramp je rekao da je glasao za njega. Ipak, analitičari vjeruju da su upravo Tramp i Desantis potencijalni kandidati za republikansku predsjedničku nominaciju 2024. i da bi taj odnos mogao biti narušen.

Neke od guvernerskih trka, poput onih u Oregonu i Nevadi još nisu odlučene.

XS
SM
MD
LG