Linkovi

Specijalne veze Venecuele i Irana

  • Džerom Sokolovski

Iranski predsednik Mahmud Ahmadinedžad ljubi kovčeg sa posmrtnim ostacima predsednika Venecuee Uga Čavesa

Iranski predsednik Mahmud Ahmadinedžad ljubi kovčeg sa posmrtnim ostacima predsednika Venecuee Uga Čavesa

Preminuli predsednik Venecuele razvijao je bliske odnose sa liderima Irana, uprkos tome što je Zapad uveo Teheranu sankcije

Čaves i iranski lider Ahmadinedžad su se međusobno posećivali, nazivali saveznicima, prijateljima, pa čak i braćom. To prijateljstvo su pomno posmatrale mnoge zemlje, a naročito Sjedinjene Države.

Odnosi Irana i Venecuele su počeli 1960-ih, u ranim danima OPEK-a, Organizacije zemalja izvoznica nafte. Međutim, veze su se učvrstile tek tokom predsednikovanja Uga Čavesa. Katalizator je bio iranski nuklearni program. Iran tvrdi da su njegovi nuklearni ciljevi mirnodopski, a Zapad se pribojava da se radi o nuklearnom oružju. Suočen sa međunarodnim sankcijama, Iran se okrenuo Venecueli, jednom od svojih malobrojnih saveznika, ne bi li probio međunarodnu izolaciju, došao do novih strateških izvora i smanjio uticaj Sjedinjenih Država.

U Venecueli, PDVSA, nacionalna venecuelanska naftna kompanija, nastavlja da održava odnose sa Iranom i krši embargo, to jest sankcije koje su nametnule Sjedinjene Države zbog iranskog nuklearnog programa“, kaže Kristofer Sabatini iz Saveta dve Amerike.

Organizacija Hezbolah u Libanu, uz iransku podršku, počev od 1980-ih je proširila svoje delovanje u Latinskoj Americi, pre svega prikupljanje novca, zahvaljujući vezama sa ilegalnim prometom droge i piratske robe. Sjedinjene Države su proglasile Hezbolah terorističkom organizacijom. U isto vreme u Latinskoj Americi, Čavesova Venecuela i druge antiameričke vlade su pružile ruke Hezbolahu i Iranu.

„Državni pokrovitelji terorizma, a na tom spisku je i Iran. Prema tome, mi gledamo kako Iran povećava uticaj u Amerikama, posebno zahvaljujući instrumentima ekonomske moći“, ističe Selina Reaujo iz Nacionalnog vojnog instituta.

Dve zemlje su potpisale i bilateralne sporazume i osnovale odbore za kulturnu i obrazovnu saradnju. Pojedini regionalni analitičari to vide kao još jedan iranski instrument za širenje uticaja u regionu.

Ako se prisetite napada 1992. i ’94. na izraelsku ambasadu i Jevrejski kulturni centar u Buenos Ajresu, pre tih napada je već deset godina postojala ‘kulturna’ saradnja. Postojao je kulturni centar koji su vodile iranske diplomate, koji je radio iste stvari: bilateralne sporazume i međukulturalnu razmenu“, navodi Džozef Hjumir iz Fondacije za ekonomska istraživanja "Atlas."

Iako su bliske veze Teherana i Karakasa bile uzajamno korisne, posle Čavesove smrti, ta pomno posmatrana politička romansa je možda osuđena na promenu, s obzirom da je Teheran izgubio svog glavnog pobornika.
XS
SM
MD
LG