Linkovi

Umro Stiv Džobs, osnivač kompanije Epl

  • Glas Amerike

Stiv Džobs na Eplovoj konvenciji u San Francisku 2006. godine, na kojoj je predstavljen operativni sistem "Leopard". (AP Foto/Paul Sakuma)

Stiv Džobs na Eplovoj konvenciji u San Francisku 2006. godine, na kojoj je predstavljen operativni sistem "Leopard". (AP Foto/Paul Sakuma)

Džobs je ostavio neizbrisiv trag kao tvorac Epla 2, Mekintoša, ajpoda, ajfona i ajpeda ali i kao čovjek čije se ime našlo iza revolucionarnih, Oskarom nagrađivanih animacija iz studija Piksar

Kompanija Epl objavila je na svom sajtu kratku obavijest o smrti svog utemeljivača i donedavno generalnog direktora - Stiva Džobsa. Harizmatični inovator iz Kalifornije uticao je na transformaciju ne samo kompjuterske idustrije, već je neizbrisiv trag ostavio i u svijetu savremene telefonije i zabave – pogotovo muzike i animiranog filma.

U Džobsovoj zaostavštini su nezaobilazni proizvodi od Epla II – izuzetno popularnog kućnog kompjutera iz 1980-ih, preko čuvenog Mekintoša, Ajmeka, Ajpoda, Ajfona i Ajpeda bez kojih bi svijet MP3 muzičkih plejera, takozvanih pametnih telefona i tablet računara bio značajno siromašniji.

Kao vanbračno dijete dvoje studenata univerziteta u Viskonsinu, Kerol Šibl i sirijskog imigranta Abdulfataha Džandalija, Stiv je rođen u San Francisku 1955. godine. Usvojili su ga iste godine Klara i Pol Džobs, koji je u to vrijeme trgovao polovnim automobilima.

Izrazito bistar i vispren, Stiv je već kao 13-godišnjak tokom ljeta radio u Hjulit Pakardu i bio fasciniran njihovom tehnologijom. Nekoliko godina kasnije proveo je čitavih 6 mjeseci na fakultetu u Oregonu, ali su njegovo interesovanje i ambicije uveliko prevazilazili ambijent učionice – napustio je univerzitet i sa pet godina starijim prijateljem, Stivom Vozniakom, u aprilu 1976. godine, u garaži Džobsovih roditelja u Kupertinu osnovao Epl.

Nakon serije uspjeha, posebno sa računarom Epl II, Džobsa su nazivali “ocem komjuterske revolucije”. Godine 1984. svjetlo dana ugledao je Mekintoš – personalni računar sa kolor monitorom koji je pored imao i miša – uređaj koji je omogućavao mnogo jednostavniju navigaciju korisnicima, do tad upućenim isključivo na upotrebu tastature.

U to vrijeme Džobs je vodio i otvoren verbalni rat sa IBM-om, najvećim proizvođačem PC računara. Tvrdio je da IBM guši inovacije i poredio ih sa "Tamnom stranom svijeta".

Ubrzo je, međutim, došlo do nesuglasica sa ostalim čelnicima Epla, Džobs je izgubio kontrolu nad kompanijom i povukao se. Po njegovom shvatanju "bio je otpušten".

Okrenuo se novim softverskim rješenjima i kompaniji NeXT koja je značajno doprinijela stvaranju internet komunikacija. Takođe je od Džordža Lukasa kupio malu kompaniju koja se bavila animiranim filmom i promijenio joj ime u - Pixar.

Nekon nekoliko neplodnih godina i "neplanirano" visokih troškova – Pixar je svijetu ponudio Toy Story, prvi komjuterski animiran dugometražni film koji je postao nevjerovatan hit. Akcije Pixara u kome je Džobs imao 80 odsto vlasništva postale su dragocjene. Iz Pixarovog studija izašli su potom i Nemo, Cars, Wally i brojni drugi uspješni poduhvati koji su označili revoluciju u industriji animiranog filma.

Pixar je kupila kompanija Volt Dizni, a Džobs je postao milijarder.

Njegov povratak u Epl uslijedio je 1998. kada je Epl u vrlo lošoj finansijskoj situaciji tražio softversku podršku za Mekintoš i odlučio da za nešto vise od 370 miliona dolara kupi NeXT. Džobs se tako vratio u matičnu firmu nad kojom je, godinu kasnije, uspio da povrati kontrolu i preuzme funkciju generalnog direktora.

Epl je od tada do nedavno – od kompanije kojoj je prijetio bankrot, došao do najprofitabilnije kompanije na planeti, koja je sa vrijednošću od 380 milijardi dolara - nedavno privremeno preuzela i vodeću poziciju od naftne industrije Ekson Mobil.

U tom periodu, Džobs je predstavio Ajpod i Ajtjuns, koju je pratila Ajtjuns muzička internet prodavnica – vodeći prodavac muzike u SAD. Mogućnost da ozbiljnu muzičku kolekciju nosite u džepu označila je početak još jedne digitalne revolucije – i nagovijestila namjeru Epla da dijapazon djelovanja definitivno proširi i na profitabilnu industriju zabave.

Karakterističan je bio Džobsov “drugi mandat” u Eplu. Lično je rukovodio svim projektima i često izbjegavao fokus grupe. Poznat je iz tog vremena citat iz njegovog intervjua reviji Bussines Week: "Često, ljudi ne znaju šta žele dok im to ne pokažete”.

U posljednjoj deceniji Džobs je vodio veliku bitku za sopstveno zdravlje. Rak pankreasa dijagnosticiran je 2003. godine, ali je na hirušku intervenciju čekao do iduće godine. Godine 2008. presađena mu je jetra i izgledao je lošije prilikom svakog novog nastupa. Ove godine u avgustu, napustio je funkciju generalnog direktora, jer “nije bio u stanju da na adekvatan način vodi taj posao”.

Umro je u 56. godini, dan pošto je njegov nasljednik na funkciji Tim Kuk javnosti predstavio novu verziju ajfona, 4S.

Fotografije:

XS
SM
MD
LG