Linkovi

Nova razvojna banka - rival ili partner?

  • Mil Arsega

Kineski predsednik Ši Đinping na ceremoniji povodom osnivanja Azijske infrastrukturne investicione banke

Kineski predsednik Ši Đinping na ceremoniji povodom osnivanja Azijske infrastrukturne investicione banke

Eksperti navode da zemlje koje nisu članice, poput Sjedinjenih Država, propuštaju šansu da pomognu u utvrđivanju politike Azijske infrastrukturne investicione – koja je zvanično počela s radom 15. aprila.

Iran je nedavno, uz 34 države, postao član Azijske infrastrukturne investicione banke. Cilj nove razvojne banke, koju je krajem prošle godine osnovala Kina, je da obezbijedi multilateralno finansiranje infrastrukturnih projekata u Aziji. Banku, kojoj se pridružuje sve više zemalja, pojedini vide kao rivala Svjetskoj banci, kao i sredstvo iskazivanja ekonomske moći Pekinga. Za to bi, dijelom, mogao da se okrivi i Vašington.

Ni Svjetska banka ni Azijska banka za razvoj ne mogu da finansiraju sve planirane projekte. Tu nastupa Azijska infrastrukturna investiciona banka, kaže Ejmi Stadart iz Centra za strateške i međunarodne studije.

“U Aziji postoji ogroman infrastrukturni jaz. Sama Svjetska banka procjenjuje da je potrebno uložiti dvije i po hiljade milijardi dolara samo u južnu i jugoistočnu Aziju.

Pojedini navode da je neuspjeh američkih zakonodavaca u usvajanju reformi u Međunarodnom monetarnom fondu i Svjetskoj banci, koje bi omogućile ekonomijama u usponu da se više pitaju, možda otvorio put za poteze Pekinga.

“Dok se ne usvoje te reforme, postoji rizik od slabljenja dominantne uloge Sjedinjenih Država u ovim institucijama, naročito dok drugi uspostavljaju nove i paralelne organizacije”, naveo je sekretar za finansije Džek Lu.

Zvanično, Sjedinjene Države prepoznaju potrebu za formiranjem institucija poput Azijske infrastrukturne investicione banke, ali se iza zatvorenih vrata optužuju da vrše pritisak na saveznike da se drže podalje od te organizacije. Riječ je o taktici koja možda nije tako uspješna. Do sada se 35 zemalja pridružilo banci – uključujući Britaniju, Francusku i Njemačku. Zašto da ne, kaže bivši menadžer u banci Goldman Saks, Džim O’Nil.

To samo može da bude dobro za svjetsku ekonomiju. U ovoj debati jedino iznenađuje to što drugi ne misle da je to dobra ideja. Iskreno, mislim da se zbog toga Sjedinjene Države čine pomalo uskogrudom.”

Međutim, možda postoji razlog za oprez. Ejmi Stadart kaže da upravljanje institucijama pod vođstvom Pekinga, koje je daleko od transparentnog, može da bude problematično za zemlje članice

“Razvojna zajednica i dalje je zabrinuta zato što je ovdje riječ o Kini. Proces je veoma netransparentan. Nije jasno da li će bilo kakva inicijativa ili pokušaj da se utvrde standardi upravljanja, koji bi omogućili adekvatnu kontrolu, dugoročno dati rezultate.”

Strahuje se da bi Kina mogla da upotrijebi banku za svoje geopolitičke interese. To ne mora da bude slučaj, kaže predsjednik Svjetske banke Džim Jong Kim koji planira da blisko sarađuje sa ovom, kao i sa Novom razvojnom bankom koju su osnovale članice BRIKS-a, Brazil, Rusija, Indija, Kina i Južnoafrička republika.

“Svjetska banka smatra da su ove razvojne banke potencijalno veoma snažni saveznici u prevazilaženju ogromnog izazova kakav je ulaganje u infrastrukturu u zemljama u razvoju.”

Eksperti navode da zemlje koje nisu članice, poput Sjedinjenih Država, propuštaju šansu da pomognu u utvrđivanju politike nove investicione banke – koja je zvanično počela s radom 15. aprila.

XS
SM
MD
LG