Linkovi

Prebl: Vojni budžet će početi da se smanjuje

  • Branko Mikašinović

Kristofer Prebl: Američkim političarima teško da odbiju zahteve Sekretarijata za odbranu.

Kristofer Prebl: Američkim političarima teško da odbiju zahteve Sekretarijata za odbranu.

Uprkos američkoj dužničkoj i ekonomskoj krizi, budžet Pentagona je najveći od vremena Drugog svetskog rata. O tekućim vojnim izdacima SAD, razgovaramo sa sa Kristoferom Preblom, direktorom odeljenja za spoljnopolitičke studije u američkom institutu Kejto.

Prebl: Razlozi tome su naši ratovi u Avganistanu i Iraku, kao i vojne intervencije u Pakistanu i Libiji. Za američke političare veoma je teško, iz brojnih razloga - patriotskih, političkih, ekonomskih, itd, - da odbiju zahteve Sekretarijta za odbranu. Pored ratova i osnovnih izdataka za održavanje, do velikog povećanja izdataka za Pentagon došlo je i zbog modernizacije vojnih snaga i novih opasnosti, kao što je terorizam. Ipak, treba imati na umu da se deo tih sredstava vraća u neke države i okruge u kojima postoje vojne baze, industrija i razni vojni centri koji doprinose lokalnoj privredi.

Glas Amerike: Da li su ogromni vojni izdaci za ratove u Avganistanu i Iraku korisni ili štetni za američku ekonomiju?

Prebl: Uopšteno govoreći i u dugoročnom smislu, ulaganje previše sredstava u vojni sektor lišava privatni sektor potrebnih investicija, na šta je ukazao i predsednik Dvajt Ajzenhauer, u svom čuvenom govoru iz 1953. godine „Šansa za mir“, upozoravajući da treba voditi računa o izdacima vojnog establišementa. Vojni budžet će sada početi da se smanjuje, delimično i zbog okončanja rata u Iraku i mogućeg kraja vojnog angažovanja u Avganistanu, ali postoje i veliki politički i ekonomski pritisci drugih programa na federalni budžet, kao što su programi socijanog i zdravstvenog osiguranja, što su sektori koji predstavljaju najveće izdatke u federalnom budžetu.

Glas Amerike: Neki analitičari tvrde da se SAD sve više orijentišu ka vojnoj ekonomiji?

Prebl: Lokomotiva američke privrede je i dalje uglavnom privatni sektor, a ne vojni ili javni. Javni sektor je veliki prema američkim standardima, ali ne i prema evropskim, gde su socijalne beneficije, proporcionalno govoreći, znatno veće. U poredjenju sa inostranstvom američki vojni budžet je sedam puta veći od najvećeg konkurenta - Kine, a Sjedinjene Države troše za vojne izdatke otprilike istu sumu kao sve druge zemlje sveta zajedno. Vojni izdaci su kao i ekonomski stimulativni paketi vid direktnog državnog ulaganja. Problem sa vojnim izdacima je taj što je to jedini program za koji država troši naizgled neograničene sume često bez odgovarajućeg nadzora.

XS
SM
MD
LG