Linkovi

Madjarski ustav brine Uniju

  • Elvir Bucalo

Desetine hiljada ljudi protestuju u centru Budimpešte zbog stupanja na snagu novog ustava (2. januar 2012.)

Desetine hiljada ljudi protestuju u centru Budimpešte zbog stupanja na snagu novog ustava (2. januar 2012.)

Madjarska je na mjestu predsedavajuće EU, tačno prije godinu dana, počela da izaziva kontroverze planom da svoj ustav, po tvrdnjama mnogih, liši demokratije. Na meti je bio set zakona, medju kojima je najviše reakcija izazvao onaj koji je, vjeruje se, oštro ograničavao medijske slobode. Sada, godinu dana poslije, prašina se još nije slegla. Ustav sa novim zakonima je stupio na snagu a iz Brisela poručuju da će narednih dana pažljivo analizirati da li su time ugroženi demokratski principi - ako jesu, preduzeće se odgovarajuće mjere - kažu evropski zvaničnici.

Suprotno tvrdnjama mnogih, Madjari su bili uvjereni da su uspješno godinu dana ranije preplovili šest mjeseci evropskog predsjedavanja, nosaći na ledjima teško breme nacrta zakona koji su uzbunili evropsku demokratsku javnost. Tako je, zaključujući posao u Briselu, njihov premijer Viktor Orban izjavio:

Madjarsko predsjedavanje je ispunilo sve ciljeve koje je sebi postavilo...”

Učinili ste više nego što smo se nadali, poručili su Madjarima tada evropski parlamentarci - iako to niko od vas nije tražio, naprotiv, doveli ste u pitanje slobode medija.

Kada se vidi ustav, pa zakon o medijima, to su pitanja koja su nas u EP zabrinjavala i, kao što znate, mi smo vas zbog toga kritikovali. Možete reći da je riječ o domaćoj i unutrašnjoj politici, ali znate, gospodine premijeru, da je stvarno značenje Evrope da se unutrašnja pitanja dignu na evropski nivo”, poručio je član Evropskog parlamenta iz Austrije, social-demokrata, Hanes Svoboda.

Treba nam sloboda, treba nam sloboda štampe”, poručio je član Evropskog parlamenta iz Njemačke, liberal, Aleksander Graf Lambsdorf.

Sada, kada je i zvanično stupio na snagu novi madjarski ustav, zabrinutost Evropljana bi trebala biti još veća jer, ne samo da je riječ o zakonima koji ograničavaju slobode medija, već se umanjuje i nezavisnost sudstva a poseban zakon o bankama stavnja nacionalnu finansijsku instituciju pod direktnu kontrolu vladajuće partije desnog centra. Protesti povodom, kako kažu, ubijanja demokratije i uspostavljanja diktature, početkom sedmice u Budimpešti, imali su odjeka i u Briselu, koji obećava ozbiljnu istragu.

Budite sigurni da Komisija radi svoj posao, pratimo situaciju još od početka diskusije - sada ulazimo u novi proces: prošlog mjeseca smo sa madjarskom vladom razgovarali o mogućem nesuglasju novih zakona sa evropskim sporazumima, slali smo pisma, tražili da mijenjaju nacrte zakona. Sada, kada su zakoni usvojeni i stupili na snagu, ušli smo u formom ozbiljniji proces gdje treba da analiziramo posljedice donošenja ovih zakona i Komisija će narednih dana da odluči ima li kršenja evropskih sporazuma i djelovaće se kako bi se osiguralo da madjarski zakoni budu usaglašeni sa evropskim”, izjavio je portparol Evropske komisije Olivije Bejli.

A finansijsko tržište je, prije Brisela, već reagovalo na novi madjarski zakon o bankama - madjarska nacionalna valuta je danas pala rekordno nisko u odnosu na euro, što bi vladi u Budimpešti trebalo biti još jedno upozorenje da posluša sve snažnije glasove kritike.

XS
SM
MD
LG