Linkovi

Hadronski sudarač postigao rekordnu energiju subatomskih čestica

  • Vesti Amerike

Evropski naučnici postavili novi rekord u energiji sa kojom su sudarali protone u takozvanom "hadronskom sudaraču," u kome pokušavaju da ostvare uslove kakvi su vladali trilioniti deo sekunde posle Velikog praska, kojim je - po mišljenju većine naučnika - nastao svemir. U današnjem eksperimentu rojevi protona sudarili su se sa tri puta većom energijom nego ikada pre.

Naučnici u Evropskoj organizaciji za nuklearna istraživanja, skraćeno CERN, nazvali su današnji eksperiment "krupnim prodorom" i "početkom nove ere u nauci."

Veliki hadronski sudarač sagrađen je ispod zemlje, na granici između Švajcarske i Francuske, nedaleko od Ženeve, a izgradnja je koštala oko 10 milijardi dolara. U njegovim paralelnim tunelima, obima 27 kilometara, kojima rojevi protona lete brzinom bliskom brzini svetlosti, vladaju duboki vakuum i temperatura bliska temperaturi u svemiru. Sudari čestica izazivaju oslobađanje ogromne energije, ali u mikroskopski malom prostoru.

Svrha tih eksperimenata je pronalaženje odgovora na pitanje zašto postoji materija, zašto materije ima mnogo više nego antimaterije i kako je nastao svemir. Naučnici takođe pokušavaju da odgovore na pitanje od čega se sastoji nevidljiva, takozvana "tamna materija," od koje se prema proračunima sastoji 25 odsto svemira.

Neki evropki i američki naučnici upozoravali su da bi sudaranja čestica tako visoke energije mogla da stvore mikroskopski malu "crnu rupu," koja bi mogla da se prošire i proguta zemlju. Ali naučnici koji izvode eksperimente u sudaraču nazvali su ta strahovanja smešnim.

XS
SM
MD
LG