Linkovi

18.marta 1949. Severno - atlantaski savez - 2004-03-19


18. marta 1949. godine, Sjedinjene Države i zapadno - evropski saveznici objavili su plan o osnivanju saveza, nazvanog Organizacija severno - atlantskog sporazuma, ili skraæeno NATO. Saveznici su saopštili da im je cilj da oèuvaju mir i napredak. Saglasili su se da æe napad na jednu od èlanica znaèiti napad na sve. Kritièari su naveli da bi se tim sporazumom Evropa pretvorila u oružani logor, koji bi mogao da podstakne sukob sa Sovjetskim savezom i istoènoevropskim saveznicima. Jedan od osnivaèa NATO-a, tadašnji amerièki državni sekretar, Din Eèison, uzvratio je da bi se samo uz vojnu snagu mogao oèuvati mir. Sporazum su izradili predstavnici Sjedinjenih Država, Kanade, Britanije, Francuske, Belgije, Holandije, i Luksemburga. Italija, Norveška, Danska, Island, i Portugal su pozvani da potpišu ugovor. Delegati svih 12 država okupili su se 4. aprila 1949. godine u Vašingtonu, da bi potpisali dokument. Kasnije, su u NATO primljene Grèka, Turska, Španija i Zapadna Nemaèka, koju je 1990. godine zamenila ujedinjena Nemaèka. Nakon raspada Sovjetskog saveza, tri zemlje, prethodno èlanice sovjetskog bloka - Poljska, Maðarska i Èeška, pridružile su se NATO èije èlanstvo je time prošireno na 19 zemalja. 1999. godine, NATO je objavio takozvani akcioni plan u kojem su izložene smernice namenjene deset zemalja koje su izrazile zainteresovanost za uèlanjenje. Verovatne buduæe èlanice NATO-a su Albanija, Bugarska, Hrvatska, Estonija, Letonija, Litvanija, Rumunija, Slovaèka, Slovenija i Makedonija.

XS
SM
MD
LG