Linkovi

Dan “D”- godišnjica iskrcavanja savezničkih snaga u Normandiju


Godišnjica dana ”D“ -- šestog juna 1944. savezničke snage iskrcale su se u Normandiji radi bitke koja je promenila tok Drugog svetskog rata. Nova knjiga naslovljena ”Tajne dana D“ čiji je autor Leri Kolins, ima za cilj da ukloni veo tajnovitosti sa tog dogadjaja.

Dok čitate ”Tajne Dana D“ kao da u rukama držite uzbudljivi triler, kaže Majkl Tajlman, obožavalac autora knjige koji je preminuo pre godinu dana u Francuskoj. Majkl Tajlman je proveo niz godina radeći za USO, organizaciju koja je osnovana 1941. sa zadatakom da podigne moral američkim vojnicima na frontu kroz priredbe na kojima su nastupale poznate ličnosti iz sveta muzike i filma. Tajlman, koji ima iza sebe i dugo službovanje u Nacionalnoj gardi države Južne Karoline gde je stekao čin generala, priseća se da su američki, britantski, kanadski i francuski vojnici zajednički izvršili najveći amfibijski napad u istoriji. Padobranci su su spustili pre zore, a za njima su krenule udarne snage...

“Bila je to najveća aramada, sa 5 hiljda brodova, desetinama hiljada aviona, preko 150 hiljada vojnika -- svi oni su učestvovali u zajedničkoj operaciji koju su držali u tajnosti. Kao su to uspeli -- i dalje ostaje jedna od najvećih misterija vojevanja.”

Invazija na francusku obalu pod nacističkom okupacijom zavisila je od čuvanja tajne i lukave savezniške taktike. Knjiga ”Tajne Dana D“ kazuje tu priču čiji je deo i vitalna uloga španskog duplog agenta pod nadimkom Garbo. Nemci su verovali da će se invazija odigrati u blizini malog priobalskog mesta u regionu Pa d Kale, a saveznici su činili sve što je bilo u njihovoj moći da pothrane tu pretpostavku. U planiranju je učestvovala i lažna vojska sa milion pripadnika!

“Navodna prva armijska grupa SAD pod komandom generala Džordža Petona mladjeg bila je ”naoružana“ gumenim tenkovima i kartonskim šatorima, a bila je i bez ijednog vojnika. Ali, Nemci su navedeni da poveruju da se tamo nalazi prava armija.”

Iskrcavanje se obavljalo na pet plaža; gubici su bili ogromni, posebno na plaži nazvnaoj Omaha. Majkl Tajlman kaže da je hrabrost vojnika bila podjednako važna koliko i složeno planiranje čitave operacije.

“Herojstvo tih ljudi, pomaganje ranjenim saborcima, njihovo izvlačenje na obalu -- i istovremeno pucanje na neprijatelja u očajničkom pokušaju da operacija bude uspešna -- to je ušlo u istorijske anale... Bilo je briljantno!

Medju savezničkim snagama je bilo 10 hiljada ranjenih i najmanje 2500 mrtvih. Veruje se da je u operaciji nastradalo oko 9 hiljada nemačkih vojnika. Takozvana bitka za Normandiju nastavljena je tokom avgusta dok su savezničke snage radile na potiskivanju Nemaca sa teritorije Francuske u bitkama u kojima je -- na obe strane -- ranjeno, poginulo ili nestalo 400 hiljada vojnika. Nepunu godinu dana kasnije, 8. maja 1945, rat u Evropi je završen.

XS
SM
MD
LG