Linkovi

Vajt: Crnogorski referendum na proleće 2006. doprineće regionalnoj stabilnosti


U svom najnovijem izvještaju, Međunarodna krizna grupa ocjenjuje da će izjašnjavanje Crnogoraca na referendumu o državnom statusu 2006. godine, bez spoljnog pritiska iz Evropske unije i Beograda doprinijeti, a ne ugroziti regionalnu stabilnost. Međunarodna krizna grupa takođe navodi da, uprkos bojazni određenih krugova, pitanje crnogorske nezavisnosti neće uticati na tekući proces određivanja konačnog statusa Kosova, baš kao što nema razloga za strah da će doći do domino efekta secesionističkih pokušaja u Bosni i Makedoniji.

Vajt: Vrijeme je da EU, čija je diplomatija pomogla stvaranje nefunkcionalne državne zajednice SCG jasno saopšti da će prihvatiti volju građana Crne Gore iskazanu transparentno, demokratski i u skladu sa međunarodno prihvatljivim standardima i da ohrabri učešće opozicije u referendumskom procesu”, kaže za Glas Amerike Nikolas Vajt – direktor programa za Evropu u MKG.

“U Crnoj Gori postoje ljudi koji pogrešno tumače politiku Evropske unije, kao signal da se opstruira referendum i kao signal da Brisel podržava politiku radikalnog nacionalizma koja svakako pripada pršlosti. To svakako nije signal koji Evropska unija želi da pošalje i mi stoga tražimo da Brisel jasno saopšti da podržava mirno rješenje tog pitanja”

Evropska unija bi, po riječima Nikolasa Vajta, trebalo da svoju politiku u odnosu prema pitanju državne nezavisnosti Crne Gore, formuliše i tako da to rješenje ne povezuje sa konačnim statusom Kosova. Osim toga u slučaju da na referendumu bude izglasana nezavisnost – EU bi trebalo da tehnički pomogne da dođe do takozvanog ‘plišanog razlaza’ sadašnjih članica državne zajednice kako bi i Srbija i Crna Gora nastavile proces integracija bez ponavljanja pregovora o stabilizaciji i pridruživanju. Na pitanje zbog čega se preporukama sugeriše «plišani razlaz», već viđen u slučaju razilažnja Češke i Slovačke Vajt kaže:

Vajt: Mislimo da je to najvjerovatniji ishod. U Srbiji i Crnoj Gori imaonih koji se zalažu za savez nezavisnih država, ali da ima većeg interesa beogradskih političara za tu opciju i mi bismo je podrobnije razmotrili, Mislimo da je najbolje da se u miru organizuje referendum i da njegove rezultate priznaju i međunarodna zajednica i Srbija i opozicija.»

U izvještaju se od Podgorice i Beograda tarži da da u miru prihvate rezultat referenduma i da u slučaju nezavisnosti - pregovorima riješe pitanja poput dvojnog državljanstva, imovine, penzija, poreza, zdravstvenog osuiguranja, obrazovanja i garancije istih rezidencijalnih prava. Od Venecijanske komisije Savjeta Evrope traži se da preporuke o referendumskim standardima objavi do 20. decembra, uz poziv briselskoj administaciji da ohrabri ispunjenje tog zahtjeva. Vojsci SCG i Srpskoj pravoslavnoj crkvi preporučuje se da jasno saopšte da neće podržati nijednu političku opciju u okviru referendumskog procesa, dok se vojska poziva da očuvanje reda i mira prije, tokom i nakon referendumskog procesa isključivo prepusti crnogorskoj policiji i izbjegne bilo kakvu mogućnost provokacije.

Nikolas Vajt kaže da bi bilo poželjno da međunarodna zajednica prihvati preporuke Krizne grupe, jer kako kaže “svaki pokušaj da se zaustavi izjašnjavanje o crnogorskoj nezavisnosti, do rješenja statusa Kosova, nosi rizik da se ponove greške ranih 1990-tih, kada je neodlučnost Zapada da se suoči sa neminovnim raspadom Jugoslavije ohrabrila lokalne ekstremiste”.

XS
SM
MD
LG