Linkovi

Rupa u ozonskom omotaču ove godine se znatno uvećala


Uprkos nedavnoj studiji UN prema kojoj je Zemljin ozonski omotač prestao da se smanjuje, rupa u tom omotaču, koja se tokom proleća i leta pojavljuje iznad Antarktika se ove godine znatno uvećala, što ukazuje da efekti emisije štetnih gasova ne mogu tako brzo da nestanu.

Većina nas smatra da je sunčanje na plaži najbolja vrsta godišnjeg odmora. Medjutim, taj tip idealnog odmora bi bio smrtonosan bez ozonskog omotača.

«Odlično svojstvo ozona je da on apsorbuje štetne ultraljubičaste zrake sunca. Zahvaljujući ozonu, ne oboljevamo u većoj meri od raka kože, dok biljke mogu da izbegnu oštećenje DNK molekula u svojim ćelijama, koje bi nastupilo zbog suviše jakog sunčevog zračenja,» kaže Henk Eskes iz Holandskog kraljevskog meteorološkog instituta.

Ozon se formira u gornjim slojevima atmosfere tako što se molekuli kiseonika, koji obično sadrže po dva atoma, cepaju i zatim ponovo spajaju, ali sa po tri atoma u molekulu, što predstavlja ozon. Medjutm, dok ozon u gornjim slojevima atmosfere ima pozitivan efekat, to nije uvek slučaj kada se ta varijanta kiseonika formira pri zemljinoj površini.

«Ima dosta gasova – zagadjivača – jedinjenja azota i ugljenika i njihova mešavina pod dejstvom sunčevih zraka stvara ozon, ali je taj ozon loš za ljude koji pate od asme ili drugih oboljenja disajnih organa,» kaže Henk Estes...

Holandski kraljevski meteorološki institut prati stanje ozonskog omotača koji je izložen opasnosti zbog hlorofluorougljenika, gasova zagadjivača koji se, zahvaljujući vazdušnim strujama, koncentrišu iznad Antarktika. Efekat tih gasova se razlikuje od godine do godine, ali se tokom proleća i leta ozonski omotač iznad Antarktika toliko istanji da se faktički može govoriti o rupi u njemu. Satelit Evropske svemirske agencije Envisat ima i instrumente koji prate stanje ozonskog omotača (skip a sentence).

«Na osnovu podataka koje dobijamo od uredjaja na satelitu možemo da izračunamo debljinu ozonskog omotača iznad pojedinih regiona,» kaže Henk Eskes.

Najnoviji podaci pokazuju da je rupa u ozonskom omotaču iznad Antarktika dostigla veličinu Evrope i da će se verovatno dalje uvećavati. (skip a sentence). Pošto se hlorofluorougljenici, koji većinom utiču na nestanak ozona u višim slojevima atmosfere, manje koriste za rashladjivanje u frižiderima, i zamrzivačima, kao i u sprejovima, smatralo se da se rupa u ozonskom omotaču više neće uvećavati. Medjutim, najnoviji podaci nagoveštavaju da će možda biti potrebno i više decenija da bi se preokrenuo trend uzrokovan industrijskim zagadjivačima.

XS
SM
MD
LG