Linkovi

«Zemlja iz svemira» nova knjiga u izdanju Nacionalnog muzeja za vazduhoplovstvo i istraživanje svemira


Računa se da je to najposećeniji muzej ne samo u Sjedinjenim Državama, nego i na svetu. Bilo kako bilo, u knjizi su predstavljeni prizori planete Zemlje – sa satelita koji kruže hiljade kilometara iznad nas. Ovo može da liči na delikatni akvarel, ali je uistinu satelitski snimak jednog planinskog lanca u Avganistanu. To je jedan od nekoliko stotina snimaka iz knjige «Zemlja iz svemira», kojima je obuhvaćeno sve - od snegom pokrivene Sibirske tundre, do velikog avionskog otpada u Arizoni. Geograf Endru Džonston, koji je pripremio ovu knjigu za Nacionalni muzej, kaže da do nedavno to ne bi bilo moguće.

«Tokom proteklih otprilike pet godina, pojavila se potpuno nova generacija satelita sa daljinskim senzorima, koji su omogućili snimanje površine Zemlje sa najsitnijim detaljima», kaže Džonston.

Ti sateliti su u početku razvijani za vojne svrhe i to im je i danas glavna uloga. Međutim, sve više se koriste i u civilne svrhe, kao što je prognoziranje vremena ili planiranje i proučavanje velikih ekoloških zahvata. Snimci u knjizi «Zemlja iz svemira», zasnivaju se na podacima prikupljenim uz pomoć takvih satelita.

«Najveći broj snimaka je digitalan. Načinjeni su digitalnim senzorima, onda je ta informacija preko radio predajnika upućena do prijemnih stanica na Zemlji, a onda je pomoću nje načinjena kompjuterska rekonstrukcija snimka», objašnjava Džonston.

Neki od snimaka, kao što je onaj na kojem se vide kule u Kuala Lumpuru, toliko su precizni da izgledaju kao da su načinjeni iz aviona. Drugi podsećaju na starinske topografske mape, kao snimak Himalaja.

«Zanimljivo je to što snimci prikazuju dinamičnost Zemljine kore. Indijski potkontinent se polako pomera prema severu, potiskujući ostatak Azije, što utiče na povećavanje visine Himalaja», kaže Džonston.

«Zemlja iz svemira» sadrži i nekoliko fotografija koje su u orbiti snimili astronauti, kao što je ova slika Maunt Everesta. Većina snimaka u knjizi, poput ovih na kojima su Saudijsko poluostrvo i severozapadni deo Kine, načinjena je uz pomoć ili obične ili ultracrvene svetlosti. Na taj način je snimljena i delta Lene u Rusiji i otvoreni kop u rudniku bakra u Čileu.

«To je rudnik Eskondida. Na jednom snimku je područje snimljeno u bojama kako se vide golim okom. Na drugom je isto područje snimljeno u infracrvenom spektru talasa, što može da bude korisno kada se porede razlike u vegetaciji ili, u ovom slučaju, razlike u mineralima», objašnjava autor knjige.

Sateliti sa daljinskim senzorima takođe mogu da snime posledice drevnih nepogoda: na primer kratere koje su napravili veliki asteroidi prilikom udara u Zemlju. Ali najsavršeniji snimci iz svemira prikazuju posledice ljudske aktivnosti, kao što je stožer poljoprivrede u Kanzasu, ili južni špic Menhetna ili ulično osvetljenje evropskih gradova... Krčenje šuma u Brazilu se takođe najjasnije vidi iz svemira, kao i lagano umiranje Aralskog mora u Aziji. Endru Džonston kaže da svi ovi prizori daju jasnu sliku života na Zemlji.

«Sve nam to pokazuje u kojoj meri moramo da budemo pažljivi u korišćenju zemljišta. Slike poput ovih mogu da nam pokažu kako ljudi koriste zemlju i kako da smislimo bolje načine njenog korišćenja u budućnosti – da bismo svi mogli da živimo zajedno i koristimo sve resurse u periodu u kojem se očekuje da će stanovništvo planete - tokom narednih stotinu godina – da se približi brojki od deset milijardi.»

XS
SM
MD
LG